Waarden en normen

Aan ons handelen liggen meestal bepaalde waarden en normen ten grondslag; het is daarbij van belang deze begrippen van elkaar te onderscheiden.

De waarde is een na te streven goed, een doel, een zinaspect met een persoonlijk kenmerk, vanuit overtuiging richtinggevend en sturend in iemands leven.
Zij is een kenmerk van de mens waaraan hij te kennen is; zij is een aspect in zijn (grond)houding waarop hij kan worden aangesproken; ze is voor hem een bron van motivatie. Waarden zijn daarom zeer persoonlijk van aard; ze zijn het fundament van het handelen. In de huidige discussie over ' waarden & normen' worden de begrippen veel in één verband genoemd, alsof ze bij elkaar horen. Niets is minder waar! Immers, zoals gezegd, zijn waarden persoonlijk, eigen, in de mens individueel ontwikkeld. En bovendien ontwikkelen zij verder door alle invloeden waaraan de mens blootstaat een leven lang. 
Maar niet vergeten mag worden dat de persoonlijke reflectie over het toepassen van een waarde plaatsvindt binnen het kader van de spelregels van de samenleving (in het groot en in het klein), van de organisatie / onderneming waar ik werkzaam ben en van mijn eigen kleine wereld. De waarden en normen van mijn ‘omgeving’ in de meest ruime zin spelen een betekenisvolle rol. Enkele waarden zijn: respect, trouw, vertrouwen, betrouwbaarheid en zorgvuldigheid.
De integriteit van de een dient er borg voor te staan dat de integriteit van de ander in het handelen gewaardeerd en beschermd wordt.                                                                 
De persoonlijke waarden en de algemene normen vragen een doordachte beleving als het gaat om integer handelen. Zij zijn de drijfveer van mijn afwegingen, mijn gestelde doelen en plannen, en tevens de meetlat van mijn integriteit.

De  norm  is datgene wat we een wet noemen, een richtlijn of voorschrift. Het gaat dus om een gedrag of handeling, wettelijk of op een andere wijze bepaald en vastgelegd.
Normen zijn dus objectieve voorschriften, richtlijnen, handelingsaanduidingen; ze zijn voor iedereen geldend, altijd wanneer het dezelfde omstandigheden betreft. In mijn persoonlijk handelen ben ik verantwoordelijk voor de wijze waarop ik de norm toepas; de norm is wel uitgangspunt.
De normen alleen naleven – ook al gaat het om álle normen, regels en voorschriften – is nog geen teken van integer handelen: de innerlijke afweging en overtuiging op de toepassing van de normen zijn de graadmeter voor de te zetten stappen.

Zie ook: Silljé, Annette. Waarborging van waarden. Over het samenspel van kwaliteitsmanagement en bedrijfsethie. 2002. Assen, Van Gorcum.